
Bir fabrikanın binası, üretim makineleri, hammaddeleri ve mamul stokları işletmenin en önemli varlıkları arasındadır. Ancak bu varlıkların sigorta poliçesinde gerçek değerlerinden daha düşük bedellerle gösterilmesi, hasar meydana geldiğinde işletmenin ciddi bir mali kayıpla karşılaşmasına neden olabilir.
Eksik sigorta, sigortalanan kıymetlerin gerçek değerinin poliçede belirtilen sigorta bedelinden yüksek olmasıdır. Özellikle makine parkı genişleyen, üretim kapasitesi artan veya stok miktarı değişen sanayi işletmeleri için önemli bir risk oluşturur.
Peki fabrika sigortasında eksik sigorta nasıl ortaya çıkar, hasar ödemesini nasıl etkiler ve bu risk nasıl önlenebilir?
Eksik Sigorta Nedir?
Eksik sigorta, poliçede belirtilen sigorta bedelinin sigortalanan kıymetin gerçek sigorta değerinden düşük olmasıdır.
Örneğin, yeniden inşa değeri 20 milyon TL olan bir fabrika binasının poliçede 12 milyon TL üzerinden sigortalanması eksik sigorta oluşturabilir.
Bu durum yalnızca fabrika binalarında değil; üretim makineleri, tesisatlar, demirbaşlar, hammaddeler ve mamul stoklarında da ortaya çıkabilir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 1462. maddesi kapsamında, aksine bir sözleşme hükmü bulunmadıkça, eksik sigorta durumunda kısmi hasar tazminatında sigorta bedelinin sigorta değerine oranı dikkate alınabilir.
Fabrikalarda Eksik Sigorta Neden Oluşur?
Sanayi işletmelerinde eksik sigortanın başlıca nedenleri şunlardır:
Bu nedenle fabrika sigortası yalnızca poliçenin yenilenmesiyle sınırlı değerlendirilmemeli, işletmenin güncel varlıkları da dikkate alınmalıdır.
Eksik Sigorta Hasar Ödemesini Nasıl Etkiler?
Eksik sigortanın en önemli sonucu, kısmi hasarlarda ödenecek tazminatın azalabilmesidir.
Örneğin:
Poliçede aksine bir hüküm bulunmadığı ve oransal uygulamanın geçerli olduğu varsayılırsa, sigorta bedelinin sigorta değerine oranı %50 olur. Bu durumda 2 milyon TL'lik hasar için hesaplanan tazminat 1 milyon TL seviyesinde kalabilir.
Bu örnek eksik sigortanın etkisini açıklamak amacıyla verilmiştir. Gerçek hasar ödemesi; poliçe hükümleri, muafiyetler, teminat limitleri, hasar tespiti ve uygulanacak özel şartlara göre belirlenir.
Fabrika Sigortasında Hangi Değerler Kontrol Edilmeli?
Eksik sigorta riskini azaltmak için işletmenin sigortalanabilir kıymetleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
1. Fabrika binası ve tesisler
Binanın yeniden inşa maliyeti, yapı özellikleri, tesisatlar ve poliçede güvence altına alınan diğer unsurlar kontrol edilmelidir.
2. Üretim makineleri
Makine parkının güncel değeri, yeni alınan ekipmanlar ve üretim hatları poliçeye doğru şekilde yansıtılmalıdır.
3. Hammadde ve mamul stokları
Stokların yıl boyunca sabit kalmayabileceği dikkate alınmalı; dönemsel en yüksek stok değerleri ve poliçedeki stok düzenlemesi incelenmelidir.
4. Demirbaş ve elektronik cihazlar
Ofis ekipmanları, bilgisayarlar, kontrol sistemleri ve diğer elektronik cihazların sigorta kapsamı ile bedelleri kontrol edilmelidir.
5. İş durması ve kâr kaybı
Fiziksel hasar nedeniyle üretimin durması, işletmenin gelirini ve faaliyetlerini etkileyebilir. İş durması veya kâr kaybı teminatı ayrıca değerlendirilmelidir. Bu teminatların kapsamı ve sigorta bedeli, ilgili poliçenin şartlarına göre belirlenir.
Eksik Sigorta Riski Nasıl Önlenir?
Fabrika ve sanayi işletmelerinde eksik sigorta riskini azaltmak için şu adımlar izlenebilir:
Önemli olan yalnızca sigorta bedelini artırmak değil, her kıymet için doğru değerleme yöntemini ve uygun teminat yapısını belirlemektir.
Fabrika Sigortası Her Yıl Yeniden Değerlendirilmeli mi?
Evet. İşletmelerin faaliyetleri, makine parkları, stok seviyeleri ve yeniden inşa maliyetleri zaman içinde değişebilir.
Bu nedenle poliçe yenileme dönemlerinde yalnızca prim karşılaştırması yapmak yeterli değildir. Mevcut teminatların işletmenin güncel varlıklarını ve faaliyet risklerini karşılayıp karşılamadığı da kontrol edilmelidir.
Özellikle yeni yatırım yapan, üretim kapasitesini artıran veya farklı ürün gruplarına yönelen işletmelerin poliçelerini yeniden değerlendirmesi önemlidir.
Ongun Sigorta ile Sanayi İşletmenizin Sigorta Güvencesini Değerlendirin
Fabrika ve sanayi işletmelerinde doğru sigorta planlaması, yalnızca bina ve makineleri güvence altına almakla sınırlı değildir. Üretimin devamlılığı, stokların korunması, sorumluluk riskleri ve olası faaliyet kesintileri birlikte ele alınmalıdır.
25 yılı aşkın sigortacılık deneyimiyle Ongun Sigorta; fabrika ve işletme sigortaları, makine kırılması, yangın, iş durması, kâr kaybı, nakliyat ve sorumluluk sigortaları gibi farklı ihtiyaçların değerlendirilmesinde işletmelere uzman desteği sunar.
Mevcut fabrika sigortası poliçenizin işletmenizin güncel değerlerini ve risklerini karşılayıp karşılamadığını öğrenmek için Ongun Sigorta ile iletişime geçebilirsiniz.